MAIS DE TRES MIL AVES MARIÑAS MORREN NAS COSTAS DE GALICIA!!

Os temporais provocaron máis de tres mil aves mariñas abeiradas nas costas de Galicia

Máis de tres mil cincocentos exemplares de aves mariñas abeiradas nas costas de Galicia, como consecuencia dos intensos temporais que sufriu a costa noroeste de España entre xaneiro e febreiro.

As aves mariñas e as borrascas

A aparición de aves mariñas abeiradas está relacionada coas duras condicións climáticas e ambientais do inverno, afectando especialmente ás aves invernantes do grupo dos álcidos (araos papagaios, araos romeiros e araos dos cons). O tren de borrascas que azoutou durante semanas á península ibérica e boa parte da costa occidental europea, provocou a aparición de numerosas aves mariñas abeiradas, especialmente nas costas de Galicia, entre as Rías Baixas e a Costa da Morte, debido á predominancia dos ventos de sur e suroeste, tamén na costa de Portugal, e posteriormente nas costas do Cantábrico e a fachada Atlántica de Francia. Rexistráronse máis de 30 especies de aves de todo tipo, maioritariamente mariñas e principalmente álcidos. Os máis afectados por estes episodios climatolóxicos, nesta ocasión, foron os araos papagaios (Fratercula artica), cun 92% dos casos, seguidos a moita distancia polos araos piros (Alle alle) e gaivotas tridáctilas (Rissa tridactyla), cada un deles co 2% dos casos. O resto das especies rexistráronse en valores inferiores ao 0,5%.

Arao piro (Alle alle). G. Ferreiro 

Os araos papagaios

Son moi coñecidos polo seu vistoso pico vermello. Esta especie cría no norte de Europa (Islandia, Noruega, Irlanda, Reino Unido) e migra ata as nosas latitudes para pasar o inverno. Dado que a maior parte do seu ciclo vital durante o inverno transcorre en alta mar, estas aves debilítanse cando hai temporais ao loitar contra as tormentas e as dificultades para pescar, polo que moitas delas acaban morrendo de esgotamento e inanición.

Araos papagaios (Fratercula artica) abeirados na praia de Area Grande, O Grove.G.Ferreiro

Labor de prospección

Máis de 350 persoas destinaron parte do seu tempo, a maioría como voluntariado, á prospección da costa coa finalidade de detectar e rexistrar aves abeiradas.

As asociacións CEMMA, SEO/BirdLife, Grupo Naturalista Hábitat, e Sociedade Galega de Historia Natural, e persoal da Subdirección General de Biodiversidad Terrestre y Marina MITECO recopilaron coordinadamente datos que chegaron a través da  Red de varamientos de Galicia da CEMMA, o Programa ICAO de SEO/BirdLife que conta cunha app, a Gardería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia, grupos de Whatsapp, internet e por outras múltiples vías. Informouse ao 112 e Centros de Recuperación de Fauna.

As aves vivas foron derivadas aos Centros de Recuperación de Fauna Salvaxe da Xunta de Galicia. No caso das mortas, en unha gran parte foron recollidas  pola Gardería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia, pero foi imposible dar cobertura despois de cada marea nos 1500 km de costa de Galicia, o que evidenciou unha carencia de medios para cubrir de forma efectiva todo o litoral.

Varios dos exemplares portaban anelas científicas que permitiron saber que proveñen de colonias do Reino Unido e incluso de Islandia e seguir o rastro destes exemplares.

Fratercula artica que porta anel das Illas Orcadas, Escocia. Reino Unido. G.Ferreiro

O concello cun maior número de rexistros foi Ribeira, cun 19% dos casos, seguido de O Grove, Muros, Carnota, Porto do Son, entre o 10-12%; Vigo, Cangas, Boiro, Sanxenxo, Vilagarcía, Bueu, Ferrol, entre o 1 e 6%. O resto en proporcións máis baixas ao 1%, pero sobre todo entre Fisterra e a Ría de Vigo.

Vítimas dos temporais e do petróleo

En Galicia, algunhas aves atopáronse con manchas de combustible. Tamén en Francia, onde comprobaron que as manchas de hidrocarburos que presentaban as aves son compatibles co fuel procedente dos petroleiros Tanio e Erika, naufragados en 1980 e 1999 respectivamente e que parece que continúan verquendo pequenas cantidades de combustible, contaminando así o mar e afectando as aves mariñas. Pero parece pouco probable que as aves manchadas en Galicia procedan desas áreas do Golfo de Biskaia. Ademais, atopáronse verteduras recentes en praias da Ría de Muros e Arousa. De momento continúase alerta por se seguen aparecendo as aves ao longo da costa.

Arao papagaio petroleado, praia da Lanzada. Pontevedra. G. Ferreiro.