Os temporais provocaron máis de tres mil aves mariñas abeiradas nas costas de Galicia
Máis de tres mil cincocentos exemplares de aves mariñas abeiradas nas
costas de Galicia, como consecuencia dos intensos temporais que sufriu a costa noroeste
de España entre xaneiro e febreiro.
As aves mariñas e as borrascas
A aparición de aves
mariñas abeiradas está relacionada coas duras condicións climáticas e
ambientais do inverno, afectando especialmente ás aves invernantes do grupo dos
álcidos (araos papagaios, araos romeiros e araos dos cons). O tren de borrascas
que azoutou durante semanas á península ibérica e boa parte da costa occidental
europea, provocou a aparición de numerosas aves mariñas abeiradas,
especialmente nas costas de Galicia, entre as Rías Baixas e a Costa da Morte,
debido á predominancia dos ventos de sur e suroeste, tamén na costa de
Portugal, e posteriormente nas costas do Cantábrico e a fachada Atlántica de
Francia. Rexistráronse máis de 30 especies de aves de todo tipo,
maioritariamente mariñas e principalmente álcidos. Os máis afectados por estes
episodios climatolóxicos, nesta ocasión, foron os araos papagaios (Fratercula
artica), cun 92% dos casos, seguidos a moita distancia polos araos piros
(Alle alle) e gaivotas tridáctilas (Rissa tridactyla), cada
un deles co 2% dos casos. O resto das especies rexistráronse en valores
inferiores ao 0,5%.
 |
| Arao piro (Alle alle). G. Ferreiro |
Os araos papagaios
Son moi coñecidos
polo seu vistoso pico vermello. Esta especie cría no norte de Europa (Islandia,
Noruega, Irlanda, Reino Unido) e migra ata as nosas latitudes para pasar o
inverno. Dado que a maior parte do seu ciclo vital durante o inverno transcorre
en alta mar, estas aves debilítanse cando hai temporais ao loitar contra as
tormentas e as dificultades para pescar, polo que moitas delas acaban morrendo
de esgotamento e inanición.
 |
| Araos papagaios (Fratercula artica) abeirados na praia de Area Grande, O Grove.G.Ferreiro |
Labor de prospección
Máis de 350 persoas
destinaron parte do seu tempo, a maioría como voluntariado, á prospección da
costa coa finalidade de detectar e rexistrar aves abeiradas.
As asociacións
CEMMA, SEO/BirdLife, Grupo Naturalista Hábitat, e Sociedade Galega de Historia
Natural, e persoal da Subdirección General de Biodiversidad Terrestre y Marina
MITECO recopilaron coordinadamente datos que chegaron a través da Red de varamientos de Galicia da CEMMA, o
Programa ICAO de SEO/BirdLife que conta cunha app, a Gardería de Medio Ambiente
da Xunta de Galicia, grupos de Whatsapp, internet e por outras múltiples vías. Informouse
ao 112 e Centros de Recuperación de Fauna.
As aves vivas foron
derivadas aos Centros de Recuperación de Fauna Salvaxe da Xunta de Galicia. No
caso das mortas, en unha gran parte foron recollidas pola Gardería de Medio Ambiente da Xunta de
Galicia, pero foi imposible dar cobertura despois de cada marea nos 1500 km de
costa de Galicia, o que evidenciou unha carencia de medios para cubrir de forma
efectiva todo o litoral.
Varios dos
exemplares portaban anelas científicas que permitiron saber que proveñen de
colonias do Reino Unido e incluso de Islandia e seguir o rastro destes
exemplares.
 |
| Fratercula artica que porta anel das Illas Orcadas, Escocia. Reino Unido. G.Ferreiro |
O concello cun
maior número de rexistros foi Ribeira, cun 19% dos casos, seguido de O Grove,
Muros, Carnota, Porto do Son, entre o 10-12%; Vigo, Cangas, Boiro, Sanxenxo,
Vilagarcía, Bueu, Ferrol, entre o 1 e 6%. O resto en proporcións máis baixas ao
1%, pero sobre todo entre Fisterra e a Ría de Vigo.
Vítimas dos temporais e do petróleo
En Galicia, algunhas
aves atopáronse con manchas de combustible. Tamén en Francia, onde comprobaron que
as manchas de hidrocarburos que presentaban as aves son compatibles co fuel
procedente dos petroleiros Tanio e Erika, naufragados en 1980 e 1999 respectivamente
e que parece que continúan verquendo pequenas cantidades de combustible,
contaminando así o mar e afectando as aves mariñas. Pero parece pouco probable
que as aves manchadas en Galicia procedan desas áreas do Golfo de Biskaia.
Ademais, atopáronse verteduras recentes en praias da Ría de Muros e Arousa. De
momento continúase alerta por se seguen aparecendo as aves ao longo da costa.
 |
| Arao papagaio petroleado, praia da Lanzada. Pontevedra. G. Ferreiro. |
