3º NIÑO DE PÍLLARA DAS DUNAS

E. González.

Onte tivemos unha nova moi especial na Reserva Ornitolóxica do Grove: atopamos o terceiro niño de píllara das dunas desta tempada.

O achado produciuse noutra das praias do espazo protexido, o que reforza a idea de que esta limícola continúa atopando aquí un lugar axeitado para reproducirse.

Pero… por que é tan importante este tipo de descubrimentos?

A píllara das dunas (Charadrius alexandrinus) é unha ave limícola que aniña directamente na area, facendo apenas unha pequena depresión no chan onde deposita os ovos. Esta estratexia, aínda que efectiva en contornas naturais pouco alteradas, convértea nunha especie moi vulnerable á actividade humana. O paso de persoas, cans  ou mesmo a limpeza mecánica que fan nalgunhas praias poden destruír niños case invisibles a simple vista.

Para aumentar as súas posibilidades de éxito, xa quedou  instalada unha gaiola de protección —que permite á ave entrar e saír con normalidade pero impide o acceso de depredadores— e un balizado disuasorio que sinaliza a zona e pide ás persoas que manteñan distancia.

Este tipo de medidas son fundamentais, pero non suficientes sen a colaboración cidadá. Se visitas praias onde habita a píllara das dunas, lembra:

• Respectar sempre as zonas balizadas
• Evitar achegarte aos niños, aínda que parezan abandonados
• Non levar os cans a praia.
• Circular polas zonas húmidas e non polas áreas dunares

Cada pequeno xesto conta. Grazas á combinación de conservación activa e sensibilización, especies como a píllara das dunas teñen unha oportunidade real de saír adiante.

Este terceiro niño é, sen dúbida, unha excelente noticia e un motivo máis para seguir coidando e divulgando o valor ecolóxico da Reserva Ornitolóxica do O Grove. Agora toca estar pendentes da súa evolución… e cruzar os dedos para que dentro dunhas semanas poidamos falar de novos poliños correndo pola area.

Comeza a tempada de cría da píllara das dunas: agora máis ca nunca, os cans fóra das praias

 

A Píllara das dunas (Charadrius alexandrinus) xa iniciou a súa tempada de cría nas praias galegas. Estamos, polo tanto, no momento máis crítico do ano para esta especie seriamente ameazada, catalogada como “En perigo” no Libro Vermello das Aves de España e “Vulnerable” no Catálogo Galego de Especies Ameazadas.

Esta limícola, que apenas deixa unha leve depresión na area como niño, é extremadamente vulnerable ás perturbacións humanas. Máis do 80% das súas postas fracasan por causas como temporais, depredación… e, sobre todo, a presenza de cans soltos ou paseando pola praia.

Por que é tan importante non levar cans ás praias?

Cando as píllaras chegan ás praias de cría e forman parellas, buscan lugares tranquilos e seguros onde sacar adiante os seus polos. A presenza de cans, que elas perciben como depredadores, pode expulsalas da zona incluso antes de iniciar a incubación. Ademais, durante o período de incubación e nos primeiros días de vida dos poliños, calquera perturbación pode facer que os adultos abandonen definitivamente o niño ou temporalmente, deixando ovos e crías vulnerables á deshidratación, ao frío ou aos depredadores. Mesmo a simple presenza dun can —aínda que vaia atado— é interpretada pola píllara como unha ameaza.

Nos últimos anos, tanto voluntariado como gardas/axentes ambientais, policías locais e axentes do SEPRONA teñen rexistrado numerosos casos de cans en praias a pesar da cartelería e da prohibición expresa. Esta é unha das causas directas de abandono, destrución accidental de niños e da morte de poliños.

Recordatorio legal e ético

Nas praias onde a píllara das dunas nidifica, os cans están prohibidos.
Non é unha recomendación: é unha norma obrigatoria, en vigor cada ano durante toda a tempada de cría.

Cumprila non só evita sancións, senón que é un acto básico de conservación dunha das últimas poboacións desta especie en Galicia —unha especie que xa desapareceu de gran parte do norte peninsular e que apenas conta con pouco máis de oitenta parellas no noso litoral. 

Como podes axudar?

• Respecta sempre a sinalización e mantente afastado das zonas acoutadas.
• Non pasees o teu can por estas praias nin sequera a primeiras horas ou ao anoitecer.
• Evita camiñar por zonas de duna ou vexetación, onde se poden agochar os pitos que son case invisibles.
• Se atopas un niño sen protexer afástate e avisa aos axentes ambientais ou a través do 112.
• Comparte esta información para que máis xente coñeza o problema

____________________________________________________________________________________________________

A conservación da píllara das dunas é responsabilidade de todas e todos.
Cada niño conta. Cada poliño conta. E cada xesto tamén.

Axuda a protexelos: os cans non teñen sitio nestas praias.

Píllara das dunas. G. Ferreiro.

PRIMEIROS NIÑOS DE PÍLLARA DAS DUNAS

Parella de píllaras. G.Ferreiro

Entre a semana pasada e esta semana descubrimos os dous primeiros niños de Píllara das dunas (Charadrius alexandrinus) desta tempada.

Estos niños apareceron en duas praias da reserva ornitolóxica de SEO/BirdLife do Grove, e tiñan varios ovos.

Pronto foron balizados con parcela de exclusión e gaiola protectora.

A Píllara das dunas é unha especie protexida que está en perigo de desaparecer de Galicia por eso pedimos a todas as persoas: NON LEVES CANS AS PRAIAS ONDE ESTÁN PROHIBIDOS, xa que os cans son un dos factores mais importantes do declive  desta especie dos nosos areais.

Por elo hai habilitadas duas praias caninas no Grove: praia do Espiño e praia do Portiño, en San Vicente do Grove, preto do porto deportivo de Pedras Negras.

Ainda así podemos apreciar o incivismo de algunhas persoas.

Tamén puidemos apreciar que toda a liña de marea da praia da Lanzada, estaba chea de infinidade de pequenos anacos de plásticos, incluídos pellets. Estos temporais están a devolvernos unha parte do lixo que vertemos aos océanos. 

G. Ferreiro

VENRES NEGRO PARA AS PÍLLARAS DA LANZADA

Píllara das dunas, Chorlitejo patinegro (Charadrius alexandrinus)  G. Ferreiro.

Hoxe foi un día negro para as Píllaras das dunas (Charadrius alexandrinus) da praia da Lanzada, espazo natural protexido que pertence ao Complexo Ons-O Grove, é Rede Natura 2000, Humidal protexido Ramsar e que está na Reserva Ornitolóxica de SEO/BirdLife.

Xa as 7:10 da mañá, baixou un home co seu can (dunha  das 41 autocarabanas  do aparcamento central), que empezou a correr detrás das píllaras. En canto o vimos, botámolos fora da prai cunha boa bronca. 

Un pouco maís tarde apareceu outro individuo con outro can, e xa cansados, chamamos a policía do Grove, que pronto se presentou e cursou a denuncia pertinente.

E. González.

Tamén hoxe andaba pola Lanzada un misterioso Dumper, movéndose pola parte alta da praia, preto da duna, e recollendo paus que arrastrou a marea. Estaría ben que alguén lle explicara a esta xente que non é a época nen a metodoloxía que empregan o axeitado para unha praia que ten nestes momentos 3 niños con poliños pequenos que ainda non poden voar. E algo moi importante, os paus ao igual que as algas que arrastran as mareas NON SON LIXO. Pola contra, forman parte destes ecosistemas costeiros naturais e son necesarios para a propia vida das praias e dunas.

G. Ferreiro.

Ademáis tamén nos atopamos con outras ameazas novas.

A. Silva.

O peor de todo é que  un dos poliños que xa cumprira 24 días de idade, tiña unha á ferida. Era a á esquerda e presentaba unha torsión evidente que impediría o seo voo. Esta lesión condenaría a pequena píllara a unha morte segura.

                     Vídeo da píllara ferida, probablemente polo ataque dun can.   G. Ferreiro.

Polas evidencias que habia na praia, con unha grande cantidade de pegadas de cans na zona onde se movían as píllaras, lévamos a pensar que sufriu un ataque dun can.                               

Pegadas de can que se introducen no balizado do niño. G. Ferreiro.

Finalmente non quedou outra alternativa que capturar o poliño e envíalo ao Centro de Recuperación de Fauna Silvestre da Xunta de Galicia para que os veterinarios tenten recuperalo e posteriormente se poida soltar na praia onde naceu.

G. Ferreiro

Unha vez mais queremos chamar a atención en que evitar a extinción desta especial ave depende da implicación de todos. Tanto os usuarios das praias como as administracións e axentes da autoridade deben implicarse dunha forma decidida e seria, e cumprir e facer cumprir as leis de forma clara e contundente. 

MÁIS NIÑOS E POLIÑOS DE PÍLLARA

Polo voantón anelado este ano na Reserva. Juan Gómez

Onte naceron máis pollos de Píllara das dunas ou Chorlitejo patinegro nunha das praias de Reserva Ornitolóxica de SEO/BirdLife do Grove. Tamén apareceu outro niño con 3 ovos que no mesmo día quedou protexido.

E hoxe volvémolos a observar: 1 parella con 3 poliños e preto desta, outra parella con 1 pito, xa que neste niño só houbo 2 ovos.

A pesar de que eran moi pequerrechos, os poliños das duas parellas curricaban despreocupadamente pola area da praia peteirando entre as algas abeiradas, pero baixo a atenta vixiancia dos seus pais.

Por sorte no tempo que estivemos no areal non vimos cans.

Ogallá saian adiante!!

EXCURSIÓN PARA COÑECER UN AVE AMEAZADA

 

E. González.

O domingo 4 de xuño, SEO-Pontevedra, en colaboración coa Deputación de Pontevedra e o seu programa de saídas ornitolóxicas "Voando sobre as Rías Baixas", realizamos unha excursión ás praias da Reserva Ornitolóxica SEO/BirdLife do Grove, onde aniña a Píllara das dunas ou Chorlitejo patinegro, gran valor destes areais por ser unha ave ameazada e vulnerable e por ser un dos últimos reductos desta especie na provincia.

Despois de explicarlles aos participantes as características da especie, alimentación, hábitat, distribución, etc. achegámonos a unha distancia prudencial con prismáticos e telescopios para observar as aves adultas, os poliños e os seus niños.

Poideron ver as medidas de protección adoptadas para protexer os niños e tamén foron sensibilizados e concienciados nas ameazas que sofren na súa reprodución, como os cans nas praias, gran problema que va en aumento.

Os participantes quedaron encantados coa tenrura que reflicten as píllaras e impresionados coa súa vulnerabilidade.

Cada vez son máis as persoas que coñecen as píllaras e cal é o seu gran problema de supervivencia. Queda moito por facer pero non perdemos a esperanza, sobre todo cando o ser humano reacciona tan positivamente ante unha Píllara das dunas.

G. Ferreiro.

PÍLLARA DAS DUNAS

 Macho e femia de Píllara das dunas. G. Ferreiro.

Só informar que ante onte e hoxe apareceron  dous  novos niños de Píllara das dunas ou Chorlitejo patinegro, nunha das praias da Reserva Ornitolóxica de SEO/BirdLife do Grove.

Un niño que estaba moi escondido baixo un tronco tiña 3 ovos, o outro 2.

Xa foron protexidos con gaiola e con parcela de exclusión.

No que vai de tempada foron 8 os niños atopados, ainda que só 5 seguen activos.

Montando a parcela. 27/05/2023. J. Gómez.

PÍLLARA DAS DUNAS NA RESERVA ORNITOLÓXICA

 

Macho adulto. G. Ferreiro

Esta  tempada está  sendo  bantante  complicada para a reprodución dá Píllara das dunas  ou  Chorlitejo  patinegro  (Charadrius alexandrinus), na Reserva  Ornitolóxica de SEO/ BirdLife  do Grove.

Polo de  agora  foron bastantes os niños  que  atopamos  na  praia.  Alguns  desapareceron por causa dos  temporais de primavera e  outros foron  depredados ou abandoados.  Tamén alguns ovos non chegaron a eclosionar e varios polos  morreron por causa  do frío e dá  chuvia  deste verán tan atípico.

E. González.

Pero ainda  quedan 2 niños onde os adultos están incubando e  temos 4 poliños no  areal,  destos, 2  xa fan  voos curtos.

Tamén  dicir que  ainda que  xa  hai menos  cans  na  praia, algún  sempre se cola, a pesar dá vixiancia de persoal de medio ambiente, dá policía local e do SEPRONA. De momento levamos 113 donos de mascotas informados.

IMPACTO DOS RESIDUOS MARIÑOS NAS PÍLLARAS

Hoxe nunha das inspeccións rutinarias, atopamos que un dos poliños do último niño eclosionado tiña unha maraña de sedal moi fino liado nas patas. Esto impedialle moverse con normalidade e condenaríao a unha morte segura 

Deixamos un vídeo ilustrativo do impacto negativo que causan os residuos contaminantes dos océanos e que chegan as nosas praias con Píllaras das dunas.

Por sorte conseguimos capturar o polo e liberalo a tempo do sedal, o cal marchou correndo coa súa familia.

CHOLITEJO PATINEGRO 2021

 

Chorlitejo patinegro macho adulto. G. Ferreiro.

En el mes de marzo hemos comenzado con el control de playas de la Reserva Ornitológica de SEO/BirdLife de O Grove, donde nidifican los Chorlitejos patinegros (Charadrius alexandrinus), o Píllaras das dunas, especie vulnerable en Galicia.

Algunos chorlitejos ya han empezado a frecuentar los arenales en busca de sus lugares de reproducción, así durante marzo fueron vistos varios ejemplares anillados en esta playa y en otros arenales, pero que nidifican aquí.

Otra buena noticia es que un polluelo nacido en 2020 en O Grove y anillado en agosto, fue visto el 10 de septiembre en la playa de Baldaio y el 6 de marzo en la playa de Traba, ambas de A Coruña.

Lo peor es que en estas fechas los arenales están llenas de perros, y es una época crítica, ya que los chorlitejos empiezan a buscar territorio donde anidar y si ven posibles depredadores (los canes), se estresan y pueden abandonar las playas, dejando de criar ese año.

Estos días ya fue avisada  la policía municipal que pilló a algunos dueños con perros en la playa.

G. Ferreiro.

También hace unos días hemos tenido la reunión del “Grupo Píllara”, grupo que se ocupa de la conservación del Chorlitejo patinegro en Galicia, y en la que hemos participado distintas asociaciones conservacionistas, Universidad de Santiago, concellos como el de O Grove, Carballo o Pobra do Caramiñal y el Servicio de Conservación da Natureza de Pontevedra y A Coruña, todo ello con la finalidad de coordinar en nuestra comunidad las actuaciones de la presente temporada y facilitar que esta especie amenazada se reproduzca con éxito.

 

"Xornadas sobre a Conservación e Posta en Valor do Patrimonio Natural da Coruña": Conservación da Píllara das dunas mediante a educación ambiental e o coñecemento, nas praias da península do Barbanza.

Os día 5 e 6 de novembro de 2020, en horario de 10:00-12:00 da maná, o CEIDA organiza unhas "Xornadas sobre a Conservación e Posta en Valor do Patrimonio Natural da Coruña".

O xoves 5 as xornadas tratan sobre o Parque Natural das Fragas do Eume:

Fragas do Eume: un exemplo de bosque atlántico europeo. D. Carlos Vales Vázquez. Director do Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental de Galicia (CEIDA)

Natureza, conservación e sociedade: conflitos e oportunidades. D. José Antonio Cortés Vázquez. Doutor en Antropoloxía Social pola Universidade Pablo de Olavide (Sevilla) e profesor na Facultade de Socioloxía da Universidade da Coruña

A Custodia do Bosque Atlántico.  D. César Martínez Yáñez e D. José Couce Ruiz . Asociación Betula.

O venres 6 serán sobre o Parque Natural de Corrubedo:

Parque Natural das Dunas de Corrubedo e Lagoas de Carregal e Vixán. D. Xoán Fontaiña Pérez. Biólogo.

Dinamización do uso público do P.N. das Dunas de Corrubedo. D. Xoán Fontaiña Pérez. Biólogo

Conservación da Píllara das dunas mediante a educación ambiental e o coñecemento, nas praias da península do Barbanza. D. Gustavo M. Ferreiro Martínez. SEO BirdLife, Grupo Local-Pontevedra.

Prazas limitadas.

Inscricions: ceida.org

PERROS Y CHORLITEJOS PATINEGROS - PÍLLARA DAS DUNAS

Durante el Proyecto de Conservación del Chorlitejos patinegro o Píllara das dunas de la comarca del  Barbanza



que desarrollamos en plena época estival y de mayor afluencia de turismo a los arenales,

 en cada jornada de control hemos detectado perros en todas las playas de la comarca.

Destacando las  playas de Porto do Son, como la de Xuño,

donde hay varias familias de Píllara das dunas.

En un día de semana y en un corto espacio de tiempo,

 en Xuño 13 canes corrian al libre albedrío por toda la playa.

Incluso en el Parque Natural de Corrubedo también hemos localizado canes.

Todas estas personas han sido informadas de que los perros no sólo causan estrés en los chorlitejos, provocando abandono de nidos,

si no que los perros son depredadores de huevos y polluelos,

pudiendo contribuir a que la indefensa Píllara das dunas desaparezca para siempre

 de las playas de Galicia.

Los perros en las playas son un grave problema para la naturaleza, y que va en aumento.

Además de perros hay que añadir otras ilegalidades en el Barbanza:

tiendas de campaña en plena naturaleza, 

.

autocarabanas y furgonetas invadiéndolo todo, con mesas y sillas fuera, ropa colgada... y como no, canes.

    Y un nuevo daño ambiental: las mascarillas tiradas en los arenales.

3ª JORNADA DE CONCIENCIACIÓN Y DIVULGACIÓN DEL CHORLITEJO PATINEGRO DEL BARBANZA

Este viernes hemos llevado a cabo la 3ª Jornada de Concienciación y Divulgación del Chorlitejo patinegro o Píllara das dunas de la comarca del Barbanza.

Durante varias horas y esta vez en la playa de Espiñeirido del Concello de Porto do Son,  miembros del grupo local SEO-Pontevedra hemos mostrado  a través de los telescopios terrestres, tanto a niños como a adultos, los chorlitejos patinegros de los arenales.

Ha sido un jornada muy productiva porque la mayoría de las personas han descubierto un ave que no conocían  y se han  sorprendido de como unos seres tan vulnerables pueden sobrevivir en medio del bullicio playero.

Todas los participantes en estas jornadas, han tomado conciencia de la vulnerabilidad de la Píllaras das dunas y de los problemas a los que se enfrentan en las playas.

FESTIVAL CHORLITEJO PATINEGRO DEL BARBANZA

Este pasado fin de semana y en colaboración con la Diputación de A Coruña, hemos celebtado el I Festival del Chorlitejo patinegro o Píllara das dunas del Barbanza.

En el Centro de Interpretación del Parque Natural de Corrubedo, desde las 11:00 de la maña y durante todo el día hemos realizado una serie de actividades para niños y adultos relacionadas con esta limícola.

Hemos instalado un puesto permanente de información donde se ha dado conocer al chorlitejo: biología,  hábitat, status, amezazas, medidas de protección...

Hemos dado varias micro charlas a los visitantes  y a media mañana hemos impartido una conferencia en el salón de actos del Parque, además de la proyección de distintos vídeos de la Píllara das dunas.

Ya por la tarde hemos realizado excursiones a la playa en la que todas las personas que fueron pasando por delante de los telescopios, pudieron disfrutar de un grupito de chorlitejos patinegros que descansaban tranquilamente en un extremo del arenal.

Todas estas acciones se han llevado a cabo con un estricto protocolo de protección contra el coronavirus.

JORNADA DE DIVULGACIÓN Y CONCIENCIACIÓN EN LAS PLAYAS DEL BARBANZA.

              

                                                                Foto: O. Gaitán.

Como en el Proyecto Chorlitejo patinegro del Barbanza 2019, este año hemos vuelto a realizar unas Jornadas de Divulgación y Concienciación de esta limícola (Charadrius alexandrinus), para niños y adultos, en las playas de la comarca.

Este año las jornadas han sido en las playas de Porto do Son, concretamente en Xuño por la mañana y en Río Sieira por la tarde, y aunque ha habido menos gente en los arenales que el año pasado, todas las personas se han mostrado muy interesadas.

Orientados por especialistas en esta limícola y con varios telescopios terrestres, los usuarios de los arenales pudieron disfrutar de estas aves sin ser molestadas, a la vez que recibían información y diverso material divulgativo como trípticos, pegatinas y marcapáginas relacionados todos con el Chorlitejo patinegro, Ave del Año 2019.

                                                                Foto: O. Gaitán.